Gu emakumeak
Emakumea izatea ez da kategoria bat. Mugitzen ari den istorio bat da.
Martxoaren 8an ez dugu ez lorerik ez zorionik ospatzen; oroimena ospatzen dugu. Lehenago ibilitakoen oroimena; lana izen ona edo bizitza kostatzen zenean ahotsa altxatu zutenena. Lanaldi duinak eskatu zituzten ehungintzako langileen memoria, bozkatzeko eskubidea aldarrikatu zuten sufragistena, inposatutako isiltasuna diskurtso politiko bihurtu zutenena. Horiei esker, gaur egun lehen debekatuta genituen espazioetan bizi gara.
Emakumea izatea, oraindik ere, erresistentzia ariketa dotorea da. Etxean eta etxetik kanpo lan egitea da. Enpresaburu izatea da, eta, aldi berean, ingeniaritza emozionala eskatzen duten eskola-elkarrizketak, mediku-hitzorduak eta familia-ekonomiak aurrera ateratzea. Mundua baino goizago altxatzea da, denak funtziona dezan; nekatuta itzultzea da, eta, hala ere, entzutea, antolatzea, konpontzea. Emakumea izatea migratzea ere bada; mugak maleta txiki batekin eta itxaropen handi batekin zeharkatzea. Hizkuntza, auzoa eta ziurtasunak atzean uztea, seme-alabei horizonte zabalagoa eskaintzeko. Emakume migratzaileok ez gara soilik herrialdez aldatzen; gure nortasuna berrasmatzen dugu. Arau berriak ikasten ditugu, besteen begiradei aurre egiten diegu, bikoitza egiten dugu lan erdia frogatzeko. Eta, hala ere, komunitatea eraikitzen dugu, kulturei eusten diegu, dirua zein besarkadak bidaltzen ditugu urrutira.
Emakume izatea oraindik ere badirauten soldata-arrakalekin negoziatzea da, modernitatez disimulatzen diren kristalezko sabaiekin, "nola egiten duzu dena?" galdetzen jarraitzen duten espektatiba sozialekin, bakarrik zergatik egin behar zenukeen zalantzan jarri beharrean. Emakumea izatea kale jakin batzuetan erne ibiltzea da, bilera jakin batzuetan hitzak neurtzea. Sistema bidezkoa ez denean talentua ez dela beti nahikoa jakitea da, baina emakume izatea potentzia kolektiboa ere bada.
Batek beste bat gomendatzen duenean, beste baten seme-alabak zaintzen dituenean, atea ireki eta atzetik datozenentzat eusten duenean ehuntzen den sare ikusezina da. Belaunaldien arteko elkarrizketa zintzoa da: ikasi ezin izan zuen amona eta masterra egin zuen biloba; isiluneak jasan zituen ama eta baimenik eskatu gabe min ematen duena izendatzen duen alaba.
Martxoaren 8a ez da keinu sinbolikoa; gaur egun normaltzat jotzen ditugun eskubideak (hezkuntza, botoa, autonomia ekonomikoa, botere-guneetarako sarbidea) konkistak izan zirela gogorarazteko balio du. Ezer ez zen emate eskuzabal eta atsegina izan, borroka antolatua baizik.
Eta, hala ere, data hori ez da amorrutik bizi, kontzientziatik baizik. Aurreratutakoa aitortzeak ez du ukatzen egiteke dagoena. Benetako berdintasunak oraindik eskatzen ditu politikak, enpresa-konpromisoa, erantzunkidetasuna etxeetan eta definitzen gaituzten narratiben berrikuspen sakona.
Tradizioak eta modernitateak aurrez aurre hitz egiten duten hiri eta herrietan, martxoaren 8ak zer ondare utzi nahi dugun geure buruari galdetzera gonbidatzen gaitu. Hurrengo kapituluko ikusleak ala protagonistak izango gara?
Emakume izatea kontraesanak bizitzea da: hauskortasuna eta indarra, samurtasuna eta erabakitasuna, zaintza eta anbizioa. Bizitzari eustea da, eta, aldi berean, bizi-kalitatea exijitzea. Negar egitea eta aurrera egitea da, erortzea eta zutitzea, takoiak eskuan, behar izanez gero.
Gaur egun ez dugu baimenik eskatzen bete-betean existitzeko; ohoreak egiten dizkiegu gureak ere zabaldu behar duelakoan biziz bidea ireki zutenei.
Gu ez baikara historia oroitzera mugatzen. Egunero idazten dugu.
Laster arte,
Martha Ortega
__________________________
Gure weborriko -www.ondoantopagunea.com- "Nosotras" ataletik ateratako artikulua.
https://ondoan-topagunea7.cms.webnode.es/eu/nosotras/trong>