Hutsetik hasi

Benetan uste al dugu mapa batean marraztutako lerro batek emakume batek urteetan eraiki duen guztia ezabatzeko ahalmena duela?

Bada esaldi bat, asmo onetik ahoskatua, emakume migratzaile batek leku berri batera iristen denean entzun behar duen bidegabekeriarik handienetako bat ezkuta dezakeena: Orain hutsetik hastea dagokizu, eta, agian, errepikatu aurretik une batez gelditu beharko genuke; izan ere, zer esan nahi du benetan hutsetik hasteak dagoeneko bizi, maitatu, lan egin, ikasi, galdu, hazi, hezi, zaindu, ikasi eta biziraun duen norbaitentzat? Benetan uste al dugu mapa batean marraztutako lerro batek emakume batek urteetan eraiki duen guztia ezabatzeko ahalmena duela? Muga batek zu esnatzen zaren herrialdea alda dezake, baina ezin du zaren emakumea ezabatu.

Emakume batek migratzen duenean, falta zaiona bakarrik ikusten du munduak askotan. Oraindik ez dituela kaleak ezagutzen ikusten du, agian ez duela kontaktu-sarerik, ohitura berriak ikasi behar dituela, banku-kontua hutsik egon daitekeela edo banku-konturik ere ez duela oraindik; lana bilatzen ari dela ikusten du, galdetu egiten duela, inoiz imajinatu ez dituen lekuetan hasten dela eta, batzuetan, bere formakuntzak helburu zuen hartatik oso urrun dauden gauzak egitea onartzen duela. Baina bada ia inoiz ikusten ez den zerbait: haraino iristeko egin behar izan zuen guztia.

Izan ere, agian gaur egun emakume horrek mahaiak zerbitzatzen ditu, baina inork ez daki zenbat gau eman zituen ikasten titulu bat lortzeko; agian besteren etxeak garbitzen ditu, baina inoiz pertsonak zuzendu zituen, erabakiak hartu zituen eta beste batzuek bere eskuetan utzitako erantzukizunak izan zituen; agian beste familia bateko gurasoak zaintzen ditu, tiradera batean ingeniaritzako, zuzenbideko, arkitekturako, hezkuntzako edo beste edozein lanbidetako diploma bat gordetzen duen bitartean, urteetan bere nortasunaren zati garrantzitsu bat definitu zuena. Eta ez dago inolako duintasun faltarik mahai bat zerbitzatzean, etxe bat garbitzean edo beste gizaki bat zaintzean; alderantziz, duintasun itzela dago zintzoki egindako edozein lanetan. Mingarriena da emakume bat bizirauteko egiten ari den lana eta hori egiten duen emakume horretxen balioa hainbestetan nola nahasten dugun.

Enplegu batek izena alda dezakeelako zure gaitasuna aldatu gabe, uniformea alda dezakeelako, baina ez lan egiten ikasi zenuen diziplina. Hizkuntza alda dezake, baina ez arazoak konpontzen ikasteko erabili zenuen adimena. Erakunde baten barruan duzun lekua alda daiteke, baina ez dira desagertzen gidatzen, negoziatzen, sortzen, zaintzen, huts egiten eta berriro saiatzen ikasten eman zenituen urteak.

Eta ikasketa batzuk ez dira inoiz egon idatzita zurekin ekarri zenuen diploma hartan. Egun zailetatik sortu zen indarra dago, beste aukerarik ez zegoenean ikasi zenuen pazientzia, ezagutzen zenuen guztiak eskura egoteari utzi zionean zeureganatu zenuen egokitzeko gaitasuna, konponbideak aurkitzeko trebetasuna, inork non bilatu ezin zizunean esan, eta, batez ere, munduarekin atsegina izateko aparteko ausardia, barrutik beldurrari eusten saiatzen zinen bitartean.

Izan ere, migratzeak bihotzaren zati batekin atzera begira bizitzen ikastea ere esan nahi du, oinak aurrerantz leku bat aurkitzen saiatzen diren bitartean. Ahots bat, bazkari bat, kale bat, ospakizun bat, gauzak esateko modu bat faltan botatzea esan nahi du, baita gauzatu dadin kilometroak eskatzen dituen besarkada batena ere. Oroitzapen berriak eraikitzen hastea esan nahi du, oraindik atzean utzitako oroitzapenekin bizitzen ikasten ari zaren bitartean. Eta, gainera, hori guztia, maite dituzunek kostatzen zenbat ari zaizzun kostatzen jakin ez dezaten, irribarre batekin egitea.

Horregatik, emakume migratzaile bati hutsetik hasten dela esatea giza izaeraren gauzarik boteretsuenetako bat ez ezagutzea da: bizi izan den inor ezin da zerotik hasi.

Zu ez zinen hutsik hasi. Istorioz beteta iritsi zinen. Tú no llegaste vacía. Llegaste cargada de historias. Zure ezagutzekin, zure akatsekin, zure garaipenekin, zerbait irakatsi zizuten pertsonekin, min eman zizutenekin, maitatu zintuztenekin, haztea eragin zizuten erabakiekin eta bizitzak soken kontra jarri zintuen aldi guztiekin iritsi zinen, eta, hala ere, altxatzeko modua aurkitu zenuen.

Agian orain berriz hasi beharra izango duzu, bai, baina berriro hasteak ez du behetik hastea esan nahi; ikasitakotik hastea esan nahi du.

Ez zaude 0 kilometroan. Abiapuntu berri batean zaude, baina egin dituzun kilometro guztiak daramatzazu zurekin.

Eta hori da zure benetako kapitala. Ez bakarrik horma batetik zintzilik dagoen izenburua, ez gaur bankuan duzun dirua, ezta oraindik zure telefonoan agertzen ez diren kontaktuak ere. Zure ondarerik handiena zu zara: ikasi zuen emakumea, eutsi ziona, bere burua berrasmatu zuena, muga bat beldurrez zeharkatu zuena eta, hala ere, oinez jarraitu zuena. Beraz, egunen batean norbaitek berriro esaten badizu hutsetik hasi behar duzula, ez makurtu burua.

Begiratu begietara eta gogoratu zeroa historiarik ez duenarena dela, eta zu honaino iritsi zara bat duzulako.

Ez zara zimenduetatik eraikitzen ari; dagoeneko zaren oinarri hautsezinetik baizik.

Eta hori, emakume migratzaile maitea, inork ezin dizu kendu.

Laster arte,

Martha Ortega